Czy w 2026 roku można wycinać drzewa?

Czy w 2026 roku można wycinać drzewa?

W 2026 roku wycinka drzew w Polsce jest możliwa, ale jej zasady zależą od kilku okoliczności. Podstawowe regulacje zawiera ustawa o ochronie przyrody. Znaczenie mają przede wszystkim gatunek drzewa, obwód pnia, położenie działki, cel usunięcia oraz status właściciela lub posiadacza nieruchomości. W niektórych przypadkach można usunąć drzewo bez formalności, w innych trzeba zgłosić zamiar wycinki albo uzyskać zezwolenie.

Nie należy zakładać, że brak obowiązku uzyskania zezwolenia oznacza pełną swobodę działania. Dodatkowe ograniczenia mogą wynikać z ochrony gatunkowej, przepisów o zabytkach, regulacji dotyczących lasów lub lokalnych form ochrony przyrody. Zgoda właściciela terenu również nie zawsze wystarcza, zwłaszcza gdy drzewo jest siedliskiem chronionych zwierząt.

Nie obowiązuje ogólny zakaz wycinki w określonej porze roku. Termin prac trzeba jednak zaplanować z uwzględnieniem ochrony ptaków i innych gatunków. Jeśli drzewo może być miejscem gniazdowania lub siedliskiem gatunku chronionego, przed rozpoczęciem prac należy ocenić, czy nie obowiązują odrębne zakazy albo wymóg uzyskania zezwolenia na odstępstwo.

Kiedy drzewo można usunąć bez zgłoszenia i zezwolenia?

Jednym z podstawowych kryteriów jest obwód pnia mierzony na wysokości 5 cm od gruntu. Bez zezwolenia i zgłoszenia można usunąć drzewo, którego obwód w tym miejscu nie przekracza właściwego progu:

• 80 cm dla topoli, wierzb, klonu jesionolistnego i klonu srebrzystego;
• 65 cm dla kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej i platanu klonolistnego;
• 50 cm dla pozostałych gatunków.

Przykładowo, jeśli drzewo należy do gatunku objętego progiem 50 cm i ma na wysokości 5 cm obwód 48 cm, mieści się w limicie. Przy obwodzie 52 cm próg zostaje przekroczony, więc trzeba sprawdzić, czy właściwe będzie zgłoszenie, czy zezwolenie. Sam pomiar nie przesądza jeszcze o dopuszczalności wycinki, ponieważ znaczenie mogą mieć również lokalizacja i ochrona przyrodnicza.

Wśród innych zwolnień znajdują się między innymi drzewa owocowe. Wyjątek dotyczy drzew rosnących na terenie wpisanym do rejestru zabytków lub na terenach zieleni. Bez zezwolenia można też usuwać krzewy rosnące w skupisku o powierzchni do 25 m². Przed skorzystaniem ze zwolnienia warto upewnić się, że teren i cel prac rzeczywiście spełniają określone warunki.

Kiedy trzeba zgłosić zamiar wycinki?

Jeżeli drzewo przekracza właściwy dla gatunku próg obwodu, osoba fizyczna będąca właścicielem nieruchomości i usuwająca je na cel niezwiązany z działalnością gospodarczą co do zasady zgłasza zamiar wycinki. Zgłoszenie nie jest wnioskiem o zezwolenie, lecz odrębnym trybem przewidzianym dla określonych sytuacji. Nie należy rozpoczynać prac tylko dlatego, że dokument został złożony.

Zgłoszenie kieruje się zwykle do wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Jeżeli nieruchomość znajduje się na terenie objętym ochroną konserwatorską, właściwym organem może być wojewódzki konserwator zabytków. Przed złożeniem dokumentów warto potwierdzić właściwość urzędu, ponieważ zależy ona od położenia i statusu terenu.

Po otrzymaniu zgłoszenia organ przeprowadza oględziny. Maksymalny termin na ich wykonanie wynosi 21 dni od doręczenia zgłoszenia. Po oględzinach trzeba poczekać na zakończenie procedury i sprawdzić, czy urząd nie wniósł sprzeciwu. Dopiero po upływie właściwego terminu i przy braku sprzeciwu można przystąpić do usuwania drzewa, o ile nie występują inne ograniczenia.

W jakich sytuacjach potrzebne jest zezwolenie?

Zezwolenie może być wymagane między innymi wtedy, gdy wycinka wiąże się z działalnością gospodarczą albo dotyczy podmiotu, który nie może skorzystać z trybu zgłoszenia. W innych przypadkach obowiązek zależy od szczegółowych okoliczności. Dlatego przed rozpoczęciem prac warto przedstawić urzędowi informacje o gatunku, obwodzie, lokalizacji i planowanym celu usunięcia drzewa, a następnie uzyskać potwierdzenie właściwej procedury.

Odrębnej uwagi wymaga grunt rolny. Zwolnienie dotyczące przywracania gruntu nieużytkowanego do użytkowania rolniczego obejmuje właśnie ten cel. Usuwanie zadrzewień z gruntu rolnego w innym celu może wymagać zezwolenia. Jeżeli teren ma charakter lasu, zastosowanie mogą mieć przepisy ustawy o lasach, a nie wyłącznie regulacje dotyczące usuwania drzew z nieruchomości.

W niektórych przypadkach organ nalicza opłatę za usunięcie drzewa. Do jej obliczenia wykorzystuje się obwód pnia mierzony na wysokości 130 cm oraz stawkę właściwą dla danego rodzaju drzewa. To inny pomiar niż obwód na wysokości 5 cm, który służy do ustalenia, czy obowiązuje zgłoszenie lub zezwolenie. Jeśli drzewo na wysokości 130 cm rozwidla się, sposób pomiaru należy ustalić zgodnie z obowiązującymi zasadami.

Opłatę zasadniczo wnosi się w terminie 14 dni od dnia, w którym zezwolenie lub wskazana decyzja stała się ostateczna. W określonych przypadkach można wystąpić o rozłożenie należności na raty albo odroczenie jej płatności, na okres do trzech lat. Wniosek w tej sprawie również należy złożyć w terminie 14 dni.

Jak przygotować się do wycinki zgodnie z przepisami?

Przed podjęciem decyzji ustal gatunek drzewa i zmierz jego obwód na wysokości 5 cm. Przy drzewie wielopniowym zmierz każdy pień. Następnie sprawdź, czy działka leży na obszarze objętym ochroną konserwatorską lub inną formą ochrony oraz czy drzewo nie może być siedliskiem gatunków chronionych. Ustal również, czy nieruchomość jest lasem, terenem zieleni lub gruntem rolnym, a także jaki jest rzeczywisty cel usunięcia drzewa.

Jeśli procedura wymaga zgłoszenia, poczekaj na jej zakończenie i upewnij się, że urząd nie wniósł sprzeciwu. Jeżeli konieczne jest zezwolenie, sprawdź warunki decyzji, możliwą opłatę i termin jej wniesienia. W razie wątpliwości skontaktuj się z właściwym organem przed zleceniem prac. Weryfikacja formalności przed wycinką pozwala uniknąć naruszenia przepisów i kosztownych konsekwencji.

Źródła

• https://www.gov.pl/web/gdos/ochrona-zadrzewien
• https://lexlege.pb.pl/ustawa-o-ochronie-przyrody/art-87
• https://www.gov.pl/web/gov/zglos-zamiar-wycinki-drzew-i-krzewow-lub-uzyskaj-na-nia-zezwolenie
• https://lexlege.pb.pl/ustawa-o-ochronie-przyrody/art-84/
• https://www.gazetaprawna.pl/twoje-prawo/prawo-konsumenta/artykuly/11294623,pila-moze-poczekac-najpierw-zmierz-pien-drzewa.html