Jakie drzewa można wyciąć na działce bez zezwolenia?

Jak ustalić, czy drzewo można usunąć bez formalności?

Własna działka nie oznacza prawa do wycięcia każdego rosnącego na niej drzewa. Obowiązek zgłoszenia lub uzyskania zezwolenia zależy między innymi od gatunku i obwodu pnia, celu usunięcia, rodzaju nieruchomości oraz szczególnych ograniczeń dotyczących jej położenia. Podstawowe zasady określa ustawa o ochronie przyrody.

Najpierw ustal, czy drzewo znajduje się na terenie objętym dodatkowymi regulacjami, na przykład na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Następnie rozpoznaj gatunek i zmierz pień na wysokości 5 cm od ziemi. To właśnie wynik tego pomiaru pozwala sprawdzić, czy obwód mieści się w ustawowym limicie zwolnienia z zezwolenia.

Nie istnieje jeden dozwolony gatunek ani uniwersalna data, w której każde drzewo można bezpiecznie wyciąć. Znaczenie mają konkretne okoliczności: obwód, przeznaczenie wycinki, status działki i ewentualne siedliska chronionych zwierząt.

Jakie są progi obwodu pnia dla wycinki bez zezwolenia?

Bez zezwolenia można usunąć drzewo, którego obwód pnia mierzony na wysokości 5 cm od ziemi nie przekracza limitu właściwego dla danego gatunku. Progi wynoszą:

• 80 cm dla topoli, wierzb, klonu jesionolistnego i klonu srebrzystego;
• 65 cm dla kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej i platanu klonolistnego;
• 50 cm dla pozostałych gatunków.

Przekroczenie progu nie oznacza automatycznie, że konieczne jest standardowe zezwolenie. Może mieć zastosowanie procedura zgłoszenia, zwłaszcza gdy drzewo rośnie na prywatnej nieruchomości osoby fizycznej, a jego usunięcie nie ma związku z działalnością gospodarczą. Trzeba jednak najpierw sprawdzić, czy spełnione są warunki tego zwolnienia i czy nie obowiązują dodatkowe ograniczenia.

Przykładowo brzoza należy do grupy pozostałych gatunków, więc obowiązuje dla niej próg 50 cm. Właściciel prywatnej działki, który chce usunąć dużą brzozę na własny cel niezwiązany z działalnością gospodarczą, powinien zmierzyć jej obwód na wysokości 5 cm. Jeśli wynik przekracza 50 cm, co do zasady wchodzi w grę zgłoszenie do urzędu, a nie założenie, że drzewo można od razu wyciąć.

Kiedy wystarczy zgłoszenie, a kiedy potrzebne jest zezwolenie?

Na prywatnej nieruchomości należącej do osoby fizycznej większe drzewo można zwykle usunąć po dokonaniu zgłoszenia, jeśli wycinka nie jest związana z działalnością gospodarczą. Zgłoszenie składa właściciel do właściwego organu, którym najczęściej jest wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Na niektórych terenach, szczególnie objętych ochroną zabytków, właściwy może być konserwator zabytków.

W zgłoszeniu należy podać dane nieruchomości oraz wskazać położenie drzewa na mapce lub rysunku. Warto opisać gatunek i przygotować pomiary. Obwód na wysokości 5 cm służy do oceny, czy drzewo mieści się w progu zwolnienia z zezwolenia. Natomiast w dokumentach dotyczących zgłoszenia drzewo opisuje się także pomiarem wykonanym na wysokości 130 cm.

Jeśli drzewo ma kilka pni, należy zmierzyć każdy z nich. Gdy nie ma wyraźnego pnia, pomiar wykonuje się poniżej korony. W przypadku nieruchomości należącej do kilku osób trzeba uwzględnić wymagane zgody współwłaścicieli. Szczegółowe wymagania dokumentacyjne warto potwierdzić w urzędzie właściwym dla położenia działki.

Po otrzymaniu zgłoszenia organ przeprowadza oględziny. Powinny się one odbyć w ciągu 21 dni od doręczenia zgłoszenia. Po oględzinach urząd może wnieść sprzeciw w przypadkach przewidzianych prawem. Nie rozpoczynaj wycinki, zanim procedura nie zostanie zakończona i nie upłyną właściwe terminy. Ich bieg oraz wymagania najlepiej zweryfikować bezpośrednio w urzędzie.

Zezwolenie może być konieczne, gdy wycinka ma związek z działalnością gospodarczą albo nie stosuje się ustawowe zwolnienie. Sam fakt posiadania działki nie przesądza więc o tym, że drzewo można usunąć bez uzyskania wymaganej zgody.

Czy drzewa owocowe i drzewa na terenach szczególnych można wycinać?

Drzewa owocowe można co do zasady usunąć bez zezwolenia. Zwolnienie nie ma jednak zastosowania w każdej sytuacji. Ocena może się zmienić, gdy drzewo rośnie na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków albo na terenie zieleni. Dlatego przed wycinką warto sprawdzić nie tylko gatunek, lecz także status miejsca.

Małe drzewo owocowe w zwykłym ogrodzie zazwyczaj można usunąć bez zezwolenia. Jeśli jednak ogród znajduje się na terenie objętym szczególną ochroną, nie należy zakładać, że samo owocowanie drzewa zwalnia z formalności. W razie wątpliwości należy ustalić właściwy tryb postępowania z urzędem.

Odrębne reguły dotyczą drzew rosnących w lesie. Osobno traktuje się również przywracanie gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego, dla którego przewidziano szczególne zwolnienie. Nie są to sytuacje, które można automatycznie utożsamiać z wycinką drzewa w przydomowym ogrodzie.

Jak ochrona gatunkowa wpływa na termin wycinki?

Zwolnienie z obowiązku uzyskania zezwolenia lub dokonania zgłoszenia nie uchyla przepisów o ochronie gatunkowej. Drzewo może być miejscem gniazdowania ptaków, schronieniem nietoperzy albo siedliskiem innych chronionych gatunków. Prace nie mogą naruszać zakazów dotyczących między innymi niszczenia gniazd, płoszenia zwierząt czy uszkadzania ich siedlisk.

Okres od 1 marca do 15 października bywa określany jako sezon lęgowy, ale nie jest jednolitym ustawowym zakazem wycinki każdego drzewa w tych miesiącach. Terminy lęgów różnią się w zależności od gatunku, a obecność siedliska trzeba ocenić w konkretnym przypadku. Jeżeli prace mogłyby naruszyć obowiązujące zakazy, należy je przełożyć albo uzyskać wymagane odstępstwo.

Przed rozpoczęciem robót sprawdź drzewo pod kątem gniazd i innych siedlisk. Jeśli zauważysz zwierzęta lub ślady ich obecności, wstrzymaj prace i ustal, jakie działania są dopuszczalne. Formalne zwolnienie dotyczące wycinki nie zastępuje oceny przyrodniczej.

Jak bezpiecznie przygotować się do usunięcia drzewa?

Przed podjęciem decyzji przejdź przez kilka kwestii w odpowiedniej kolejności:

• ustal gatunek drzewa i status działki, w tym ewentualną ochronę zabytków;
• zmierz obwód pnia na wysokości 5 cm i porównaj wynik z właściwym progiem;
• sprawdź, czy wycinka ma związek z działalnością gospodarczą oraz czy przysługuje zwolnienie;
• jeśli to konieczne, złóż zgłoszenie albo wniosek o zezwolenie do właściwego organu;
• poczekaj na zakończenie procedury i sprawdź drzewo pod kątem gniazd oraz innych siedlisk przed rozpoczęciem prac.

Najważniejsze jest rozróżnienie między progiem obwodu a procedurą zgłoszenia. Drzewo poniżej właściwego limitu można co do zasady usunąć bez zezwolenia z tytułu jego obwodu, ale nadal trzeba uwzględnić status nieruchomości i ochronę gatunkową. Przy większym drzewie na prywatnej działce zgłoszenie może wystarczyć, jeśli cel wycinki nie jest związany z działalnością gospodarczą. W pozostałych przypadkach może być wymagane zezwolenie. Przed wycinką warto potwierdzić aktualne wymogi w urzędzie i nie rozpoczynać prac, dopóki wszystkie formalności oraz ograniczenia przyrodnicze nie zostaną sprawdzone.

Źródła

• https://www.gov.pl/web/gdos/wycinka-drzew-lub-krzewow-a-ochrona-gatunkowa
• https://www.gov.pl/web/gdos/sytuacje-w-ktorych-nie-jest-wymagane-zezwolenie-na-usuniecie-drzew-i-krzewow
• https://www.gov.pl/web/gov/zglos-zamiar-wycinki-drzew-i-krzewow-lub-uzyskaj-na-nia-zezwolenie
• https://www.gov.pl/web/gdos/ochrona-zadrzewien
• https://www.gov.pl/web/gdos/wycinka-drzew-lub-krzewow-na-terenach-rolnych